डेक्कनच्या चौकात विचारवंत डॉ सुरज एंगडे यांचे पोस्टर लागले तेंव्हापासून "कास्ट मॅटर्स" या त्यांच्या दलितांवर होणाऱ्या अन्यायावरच्या पुस्तकाकडून खूप अपेक्षा होत्या, पण त्या पूर्ण फोल ठरल्या!!
पहिल्या पानापासून शेवटच्या पानापर्यंत फक्त रडारड आहे. दलितांच्या अनेक छटा या प्रकरणात जो कोणी दलीत व्यक्ती आयुष्यात पुढे गेला आहे, त्याच्या नावाने बोटं मोडली आहेत लेखकाने. लेखकाने दलितांच्या कॅटेजरीज विस्तृतपणे सांगितल्या आहेत - नाममात्र दलित, पुराणमतवादी दलित, पगारदार दांभिक दलित, अपायकारक दलित, आत्मुग्ध दलित, मूलगामी दलित, उच्चभ्रू दलित!
कदाचित समाजाकडून अवास्तव अपेक्षा असल्याने लेखक डॉ सुरज असे वहात गेले असावेत, असे वाटते. नाव बदलून किंव्हा लपवून सांगितलेल्या व्यक्तींच्या दर्दभर्या कहाण्या, दलितांच्या प्रत्येक घटनेस/ परिस्थितीस ब्राम्हण आणि बनिया समाज जबाबदार आहे असं एकंदरीत या पुस्तकाचा मला समजलेला सारांश.
बाकी ३०८ पानांच्या पुस्तकात कंटेंट भरपूर आहे, जरी तो एकांगी वाटला, तरी आंबेडकरांचा लेखकाने खूप जास्त अभ्यास केल्याचे समजून येते. लेखकाकडे लिहण्याचे तंत्र आहे, पण कला नाहीये हे दुर्दैवाने म्हणावे लागेल. कदाचित या तरुण लेखकाला मार्गदर्शन मिळाले असते, तर या पुस्तकातून नक्कीच काहीतरी मूल्यवर्धक निर्मिती झाली असती. असो, प्रियांका तुपे आणि प्रणाली एंगडे यांनी केलेला अचूक अनुवाद ही पुस्तकाची जमेची बाजू म्हणावी लागेल.

No comments:
Post a Comment